Excursie Karakteristiek
Noord Holland
Donderdag 3 juni 2004 gingen 40 leden op weg voor
een excursie naar een streek van Noord Holland met een geheel eigen karakter. De
bustocht vanaf station Alkmaar CS voerde naar de plaatsen De Rijp, Graft,
Grootschermer en Middenbeemster en liet gedeelten
zien van de droogmakerijen Schermer en Beemster.
Deze streek, het z.g. Land van Leeghwater, kampte in de 17e
eeuw met een stijgende zeespiegel en een daling van de bodem, die al vroeg in de
middeleeuwen waarneembaar was. De strijd tegen het water zou in de 17e
eeuw veel droog en vruchtbaar land opleveren. De ingenieur Jan Adriaanszoon
Leeghwater (1575-1650) was de voornaamste architect van de plannen en de
uitvoering van de droogmakerijen. Zijn geboorteplaats De Rijp noemde hij “het
beste dorp van Holland”
Onder leiding van
twee gidsen werden in De Rijp het Raadhuis/de Waag uit 1630 en de grote kerk uit
1656 bezichtigd. De kerk is beroemd
om de 23 gebrandschilderde ramen. Een van deze ramen toont de strijd tegen de
Spanjaarden tijdens de 80-jarige oorlog. De lunch werd genuttigd in het Wapen
van Münster, een uitspanning uit 1648 (Vrede van Münster en einde van de
Tachtigjarige Oorlog).
Via Graft met z’n
prachtige raadhuisje (1613) in Hollandse renaissance stijl ging het verder langs
het natuurreservaat de Eilandspolder naar Groot Schermer voor een bezoek aan de
beeldentuin Nic Jonk. Deze beeldentuin gelegen in een rustiek Noord-Hollands
polderlandschap omgeven door water, wolken en wuivende rietkragen, toont 25
bronzen beelden van de kunstenaar. Een oase van rust en harmonie.
De Beemster werd in
1610 drooggelegd. Het typische landschap met een mathematische verkaveling in
vierkanten van 1896x1896 m. werd in
1999 werelderfgoed vanwege het uitzonderlijke
voorbeeld van een door de mens geschapen architectonisch landschap.
De voorzitter van de
Stichting Beemster Wereld Erfgoed gaf, na het zien van een videofilm over het
leven in de Beemster (8000 inw.), een lezing over het in stand houden van het
erfgoed. De subsidies van de overheid zijn niet toereikend. Vele initiatieven
van de inwoners zorgen voor financiële steun aan de stichting. Er staan in de
Beemster 400 stolpboerderijen die onderhouden moeten worden. Boeren die hun
koeien minimaal vijf uur per dag buiten laten grazen, worden beloond. Dit komt
de lekkere smaak en de kwaliteit van de beroemde Beemster kaas ten goede. Na het
wegvallen van de EG melksubsidies zijn er nieuwe producten ontwikkeld zoals de
productie van Beemster bier (blond en triple), rode en witte Beemsterwijn van
goede kwaliteit en vruchtensappen gemaakt op de boerderijen.
In 1618 kreeg
Middenbeemster z’n eerste contouren. Hendrick de Keijzer ontwierp de in 1623 voltooide
kerk. De oude pastorie, gebouwd in 1665 in neoclassicistische stijl, is nu in
gebruik als museum Betje Wolf. In dit huis woonde van 1759 tot 1777 de
domineesvrouw en schrijfster Betje Wolf. Zij schreef op het zolderkamertje, door
haar “kippenrust”genoemd, boeken en vele brieven aan haar vriendin Aagje Deken. Het
gezelschap kreeg van een gids uitgebreid te horen hoe het leven van Betje Wolf in de 18e eeuw is geweest.
De culturele, historische dag werd afgesloten met
een driegangen diner in het Heerenhuis uit 1826. In dit voormalige gemeentehuis
van Middenbeemster is nu een horeca gelegenheid gevestigd met een gerenommeerde
culinaire reputatie.
Ben Seijsener
